De Inspectieraad is op uitnodiging van de vaste Kamercommissie voor Binnenlandse Zaken in gesprek gegaan met de Tweede Kamer. Tijdens de bijeenkomst op 19 juni 2026 stond de vraag centraal hoe de rijksinspecties vanuit hun onafhankelijke positie kunnen bijdragen aan een slagvaardige overheid door signalen uit de samenleving beter te benutten. De bijeenkomst maakte deel uit van een kennismakingsronde van de commissie in haar nieuwe samenstelling na de verkiezingen. Naast voorzitter Alida Oppers, die de Inspectieraad vertegenwoordigde, waren ook andere organisaties aanwezig zoals de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), de Kiesraad, het Netwerk Publieke Dienstverleners en het Huis voor Klokkenluiders.
Vanuit hun dagelijkse werk beschikken inspecties over waardevolle inzichten in hoe wetten, regels en beleid in de praktijk uitwerken voor burgers, bedrijven en organisaties. De Inspectieraad benadrukte dat deze praktijkkennis van waarde is voor de controlerende en medewetgevende taken van het parlement.
Toezicht aan de voorkant
Een belangrijk thema in het gesprek was het benutten van signalen uit toezicht. In lijn met het Meerjarenperspectief zet de Inspectieraad in op responsief toezicht: meer kijken en luisteren naar wat er leeft in de samenleving en het burgerperspectief nadrukkelijk meewegen. Inspecties zien vaak als eerste waar wetgeving in de praktijk schuurt of waar burgers vastlopen tussen verschillende regels en instanties. Door deze inzichten eerder te delen met beleidsmakers en het parlement, kan de overheid beter inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen en risico's.
Beeld: Niederlande Net
Onafhankelijkheid en veiligheid
Naast de inhoudelijke signalering kwam ook de positie van het toezicht aan de orde. Er werd gesproken over het belang van onafhankelijkheid, zodat inspecties hun werk zonder oneigenlijke politieke beïnvloeding kunnen uitvoeren. In dat verband kwam ook de voorgenomen Kaderwet rijksinspecties aan de orde, die moet bijdragen aan een stevige en onafhankelijke positie van de rijksinspecties binnen het openbaar bestuur.
Ook de veiligheid van inspecteurs op de werkvloer was onderwerp van gesprek. Kamerleden toonden zich betrokken bij de toenemende verharding waarmee toezichthouders tijdens hun werkzaamheden te maken kunnen krijgen.
Samenwerking
De bijeenkomst markeert een belangrijke stap in de relatie tussen de Tweede Kamer en de rijksinspecties. De Inspectieraad ziet het als een kernopgave om de verbinding tussen toezicht, beleid, uitvoering en politiek verder te versterken. Door de kennis over wat inspecties dagelijks zien en horen in de samenleving, kan beleid beter aansluiten op de praktijk van alledag.
'Het was waardevol om met de commissie in gesprek te gaan over het werk van de inspecties. Vanuit de commissie was er interesse in de uitdagingen waar de inspecteurs in de praktijk mee te maken krijgen. De inzichten die we hebben gedeeld kunnen bijdragen aan de informatiepositie en het werk van de Tweede Kamer, beter beleid, betere uitvoering en een overheid die beter aansluit bij de samenleving.'
Alida Oppers, voorzitter Inspectieraad - juni 2026
Beeld: Arenda Oomen